یکی از مشکلات رایج در ویندوز ۱۰ و ۱۱، مصرف ۱۰۰ درصدی دیسک (HDD یا SSD) بلافاصله پس از بوتشدن سیستم است که باعث کندی شدید و عدم پاسخگویی ویندوز میشود. این مشکل میتواند دلایل مختلفی داشته باشد، از برنامههای پسزمینه گرفته تا تنظیمات سیستمی. در ادامه، مراحل تأییدشده برای عیب‌یابی و رفع این مشکل را بررسی می‌کنیم.
چگونه بفهمم کدام برنامه باعث مصرف بالای دیسک شده؟
برای شناسایی برنامه‌ی مقصر، Task Manager بهترین ابزار است. با بازکردن آن و مرتب‌سازی بر اساس ستون Disk، می‌توانید مصرف دیسک هر برنامه را مشاهده کنید.
- Task Manager را با فشردن کلیدهای Ctrl + Shift + Esc باز کنید.
- به تب Processes بروید.
- روی ستون Disk کلیک کنید تا برنامه‌ها بر اساس میزان مصرف دیسک مرتب شوند. برنامه‌هایی که بیشترین مصرف را دارند در بالای لیست قرار می‌گیرند.
آیا سرویسهای ویندوز می‌توانند عامل این مشکل باشند؟
بله، گاهی اوقات سرویسهای داخلی ویندوز مانند Windows Search یا SysMain (Superfetch سابق) باعث مصرف بالای دیسک می‌شوند. می‌توانید آن‌ها را موقتاً غیرفعال کنید تا مطمئن شوید که مشکل از این سرویس‌هاست.
- اگر در Task Manager متوجه شدید که Windows Search یا SysMain (که قبلاً با نام Superfetch شناخته می‌شد) عامل اصلی هستند، کلیدهای Windows + R را فشار دهید، عبارت services.msc را تایپ کرده و Enter بزنید.
- در پنجره‌ی Services، سرویس مورد نظر (مثلاً Windows Search یا SysMain) را پیدا کنید، روی آن راست‌کلیک کرده و گزینه‌ی Stop را انتخاب کنید.
- سیستم را ری‌استارت کنید و ببینید آیا مشکل حل شده است یا خیر. اگر مشکل برطرف شد، می‌توانید نوع Startup این سرویس را روی Manual یا Disabled قرار دهید.
آیا آپدیتهای ویندوز باعث مصرف بالای دیسک می‌شوند؟
بله، دانلود و نصب آپدیتهای ویندوز در پسزمینه یکی از دلایل رایج مصرف ۱۰۰٪ دیسک است. همیشه به‌روز بودن سیستم میتواند به حل بسیاری از مشکلات کمک کند.
- به Settings > Windows Update بروید.
- بررسی کنید که آیا آپدیتهای در حال دانلود یا نصب وجود دارند یا خیر.
- اجازه دهید آپدیت‌ها کامل شوند و سپس سیستم را ری‌استارت کنید.
آیا Fast Startup میتواند این مشکل را ایجاد کند؟
گاهی اوقات، قابلیت Fast Startup که برای بوت سریع‌تر ویندوز طراحی شده، میتواند باعث مشکلات مختلفی از جمله مصرف بالای دیسک شود. غیرفعالکردن آن ممکن است مشکل را حل کند.
- در نوار جستجوی ویندوز، عبارت Control Panel را تایپ کرده و آن را باز کنید.
- به Power Options > Choose what the power buttons do بروید.
- روی Change settings that are currently unavailable کلیک کنید.
- تیک گزینه‌ی Turn on fast startup (recommended) را بردارید و Save changes را بزنید.
اگر فضای SSD کم باشد چه اتفاقی می‌افتد؟
اگر از SSD استفاده می‌کنید و فضای آزاد آن کمتر از ۱۰٪ باشد، ممکن است با افت عملکرد و مصرف بالای دیسک مواجه شوید. پاک‌سازی دیسک میتواند کمک‌کننده باشد.
- برنامه‌ی Disk Cleanup را از نوار جستجوی ویندوز باز کنید.
- درایو سیستم‌عامل (معمولاً C:) را انتخاب کرده و OK را بزنید.
- فایل‌های موقت، فایل‌های سیستمی و سایر فایل‌های غیرضروری را که فضای زیادی اشغال کرده‌اند، انتخاب کرده و پاک کنید.
اگر با انجام این مراحل مشکل شما همچنان پابرجا بود، می‌توانید از عیب‌یاب‌های داخلی ویندوز (Settings > Troubleshoot) استفاده کنید یا به راهنماهای جامع‌تر softx64 مراجعه کنید تا راه‌حل‌های بیشتری را بیابید.