خطای CRITICAL_PROCESS_DIED یکی از خطاهای رایج صفحه‌ی آبی مرگ (BSOD) در ویندوز 10 و 11 است که نشان میدهد یک فرایند حیاتی سیستم‌عامل به‌طور غیرمنتظره‌ای متوقف شده است. این خطا میتواند ناشی از درایورهای ناسازگار، فایلهای سیستمی خراب، مشکلات سختافزاری یا به‌روزرسانی‌های ویندوز باشد. در ادامه، مراحل تأییدشده برای عیبیابی و رفع این مشکل را بررسی می‌کنیم.
- بررسی یکپارچگی فایلهای سیستمی: اگر سیستم شما هنوز بالا می‌آید و می‌توانید وارد ویندوز شوید، Command Prompt را با دسترسی مدیر باز کنید (با جستجوی «cmd» در منوی استارت و راست‌کلیک کردن روی آن، سپس انتخاب «Run as administrator»). ابتدا دستور DISM /Online /Cleanup-Image /RestoreHealth را اجرا کنید تا ایمیج ویندوز ترمیم شود. پس از اتمام این مرحله، دستور sfc /scannow را اجرا کنید. این دستور فایلهای سیستمی محافظت‌شده را بررسی و فایلهای خراب را با نسخه‌ی صحیح جایگزین می‌کند.
- بازگرداندن درایورهای اخیر: گاهی اوقات، به‌روزرسانی یا نصب یک درایور جدید میتواند باعث این خطا شود. در Device Manager (با راست‌کلیک روی دکمه‌ی استارت و انتخاب «Device Manager» می‌توانید آن را باز کنید)، درایورهایی که اخیراً به‌روز شده‌اند را بررسی کنید. روی دستگاه مشکوک راست‌کلیک کرده، سپس Properties را انتخاب کنید. به تب Driver بروید و اگر گزینه‌ی Roll Back Driver فعال بود، آن را بزنید تا درایور به نسخه‌ی قبلی بازگردد.
- بررسی سلامت رم و دیسک: مشکلات سختافزاری نیز می‌توانند عامل این خطا باشند. برای بررسی سلامت رم، ابزار Windows Memory Diagnostic را اجرا کنید (با جستجوی «mdsched.exe» در منوی استارت). این ابزار سیستم شما را راه‌اندازی مجدد کرده و رم را بررسی می‌کند. برای بررسی سلامت دیسک، Command Prompt را با دسترسی مدیر باز کرده و دستور chkdsk C: /scan را اجرا کنید. این دستور فقط دیسک C را اسکن می‌کند و هیچ تغییری ایجاد نمی‌کند.
- استفاده از Startup Repair: اگر ویندوز اصلاً بالا نمی‌آید و به صفحه‌ی لاگین نمی‌رسید، معمولاً بعد از سه بار بوت ناموفق، سیستم به‌صورت خودکار وارد محیط Windows Recovery میشود. از آنجا، گزینه‌های Troubleshoot > Advanced options > Startup Repair را انتخاب کنید. این ابزار سعی می‌کند مشکلات راه‌اندازی سیستم را به‌طور خودکار برطرف کند.
- حذف به‌روزرسانی‌های ویندوز: اگر مشکل بلافاصله پس از یک به‌روزرسانی خاص ویندوز شروع شده است، می‌توانید آن به‌روزرسانی را حذف کنید. از همان منوی Advanced options در محیط Windows Recovery، گزینه‌ی Uninstall Updates را انتخاب کنید. می‌توانید آخرین به‌روزرسانی کیفیتی یا فیچر را حذف کنید.
چرا خطای CRITICAL_PROCESS_DIED رخ میدهد؟
این خطا معمولاً زمانی اتفاق می‌افتد که یک فرایند حیاتی ویندوز، که برای اجرای صحیح سیستم‌عامل ضروری است، به‌طور ناگهانی و بدون دلیل از کار می‌افتد. دلایل اصلی شامل درایورهای ناسازگار یا خراب، فایلهای سیستمی آسیب‌دیده، مشکلات سختافزاری مانند رم معیوب یا بدسکتور در هارد دیسک، و گاهی اوقات به‌روزرسانی‌های ناقص یا ناسازگار ویندوز هستند. برای اطلاعات بیشتر و راهنمایی‌های عمومی رفع خطا، می‌توانید به راهنمای softx64 مراجعه کنید.
آیا این خطا فقط مختص ویندوز 10 و 11 است؟
خیر، خطای CRITICAL_PROCESS_DIED اگرچه در ویندوز 10 و 11 رایج‌تر است، اما میتواند در نسخههای قبلی ویندوز نیز با پیام‌های مشابه یا کد خطاهای متفاوت ظاهر شود. با این حال، مراحل رفع مشکل که در بالا ذکر شد، عمدتاً برای ویندوز 10 و 11 طراحی شده‌اند.
اگر هیچکدام از این مراحل مشکل را حل نکرد چه کنم؟
اگر با انجام تمامی مراحل بالا همچنان با خطای CRITICAL_PROCESS_DIED مواجه هستید، ممکن است مشکل پیچیده‌تر باشد. در این صورت، توصیه میشود از ابزارهای عیبیابی داخلی ویندوز در Settings > Troubleshoot استفاده کنید. همچنین، می‌توانید به فکر نصب مجدد ویندوز یا بررسی دقیق‌تر سخت‌افزار توسط یک متخصص باشید.